Η κυβέρνηση της ΝΔ δείχνει αποφασισμένη να προχωρήσει σε μια κάποια μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος (ακριβέστερα του συνταξιοδοτικού).

Η ανάγκη για μεταρρύθμιση δεν μπορεί να αμφισβητηθεί στα σοβαρά. Όλες οι αναλογιστικές μελέτες (και εκείνες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) δείχνουν ότι η δαπάνη για συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ θα διπλασιαστεί σχεδόν στα επόμενα 40-50 χρόνια. Καμιά κοινωνία δεν μπορεί να αντέξει ένα τέτοιο βάρος. Ιδιαίτερα μια κοινωνία όπως η δική μας, με τεράστια υστέρηση στις πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας, για την προστασία των ανέργων και την προώθηση της απασχόλησης, για την υποστήριξη των οικογενειών με παιδιά, στις πολιτικές κατοικίας και ενίσχυσης της στεγαστικής αυτονομίας των νέων, στις πολιτικές κοινωνικής φροντίδας. Η χρηματοδότηση ενός σύγχρονου συστήματος κοινωνικής προστασίας (για να μην αναφερθούμε στη χρηματοδότηση της έρευνας, της παιδείας κτλ.) συνεπάγεται ότι η δαπάνη για συντάξεις δεν μπορεί να αυξάνεται με τρόπο ανεξέλεγκτο. Η μεταφορά κονδυλίων από τις αμυντικές δαπάνες δεν σώζει την κατάσταση

Επί πλέον, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης είναι άδικο, πελατειακό και κατακερματισμένο: 155 ταμεία που δεν συνιστούν ένα ενιαίο, αλλά πολλά συνταξιοδοτικά συστήματα με διαφορετικούς και ετερόκλητους κανόνες. Πάσχει από έντονες ανισορροπίες μεταξύ ασφαλισμένων και ταμείων. Κύρια συνέπεια αυτού είναι ότι άτομα με ίδια κατά τα άλλα χαρακτηριστικά έχουν εντελώς διαφορετικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Είναι τεράστιες οι διαφορές ανάμεσα στο καθεστώς της μεγάλης πλειοψηφίας (ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΤΕΒΕ, ΝΑΤ) και στο καθεστώς των «ευγενών ταμείων», είτε αυτά ασφαλίζουν ισχυρές κοινωνικές ομάδες (νομικοί, μηχανικοί, γιατροί, στρατιωτικοί) είτε τμήματα της μισθωτής εργασίας (Δημόσιο, ΔΕΚΟ, τράπεζες). Δυσμενέστεροι, επίσης, είναι οι κανόνες για τους νεότερους και για τις περισσότερες γυναίκες. Συμπερασματικά, όπως δείχνουν τα πολύ υψηλά ποσοστά φτώχειας και ανισότητας μεταξύ των ηλικιωμένων, το υπάρχον σύστημα δεν υπηρετεί την κοινωνική αλληλεγγύη με τη μέριμνα του κράτους. Επίσης, όπως δείχνουν τα ανεξέλεγκτα ελλείμματα που κληροδοτεί στις επόμενες γενεές εργαζομένων, το υπάρχον σύστημα υποσκάπτει αντί να προάγει την αλληλεγγύη των γενεών.

Το πρόβλημα, συνεπώς, δεν είναι η μεταρρύθμιση, αλλά ποια μεταρρύθμιση, πότε, με ποιους όρους. Για όποιον ενδιαφέρεται για μια λύση του ασφαλιστικού που να είναι δίκαιη κοινωνικά, αυτό δεν μπορεί παρά να σημαίνει διάλογος για όλα και με όλους – ακόμη και με μια κυβέρνηση που με τους χειρισμούς της σε μια σειρά ζητήματα (δομημένα ομόλογα, χρέη επιχειρήσεων στα ταμεία κτλ.) δυσκολεύεται να πείσει την κοινή γνώμη να την εμπιστευτεί. Αντίθετα, όποιος αρνείται την ανάγκη μεταρρύθμισης και διαλόγου, όποιος υπερασπίζεται το σημερινό άδικο και χρεωκοπημένο σύστημα συντάξεων, κάκιστες υπηρεσίες παρέχει στους εργαζόμενους, σημερινούς και αυριανούς. Μια τέτοια αρνητική στάση επιτείνει τη σύγχιση αντί να φωτίζει το ζήτημα, αποσιωπά αλήθειες και αναπαράγει παλαιούς μύθους. Διευκολύνει στην πράξη, την ανεπιθύμητη φιλελεύθερη διέξοδο στο αδιέξοδο του συνταξιοδοτικού: σταδιακή μείωση του κόστους των συντάξεων, μετεξέλιξη του συστήματος σε κεφαλαιοποιητικό, σταδιακή μετατροπή της δημόσιας συνταξιοδότησης σε προνοιακού τύπου πυλώνα, κυρίως για τους άπορους. Αποσιωπά και δεν καλλιεργεί υπάρχουσες προτάσεις προς την αποκατάσταση της ισονομίας των ασφαλισμένων (κοινωνική αλληλεγγύη) και τη συγκράτηση των ελλειμμάτων (αλληλεγγύη των γενεών).

Δεν είναι δυνατό να επεκταθούμε στην παρούσα ανακοίνωση στους μύθους και τις αλήθειες που υ πολανθάνουν στη συζήτηση για το ασφαλιστικό, ούτε στις αιτίες επιβίωσης και στήριξής του, ούτε σε συγκεκριμένες προτάσεις για το δέον γένεσθαι από τη σκοπιά της ανανεωτικής και μεταρρυθμιστικής Αριστεράς.

Σας προσκαλούμε, λοιπόν, να ανοίξουμε τη σχετική συζήτηση στις 10 Δεκεμβρίου (στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης της ΑΡ.ΣΗ.), και να τη διευρύνουμε στις αρχές Φεβρουαρίου (λεπτομέρειες για ημερομηνία και τόπο θα δοθούν εν ευθέτω χρόνω).

Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ