ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Παιδεία και Έρευνα

< Δελτία Τύπου

•	ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ Λ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ ΣΤΗ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ
•	ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ Λ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ
•	ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ Λ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ
•	Ανακοίνωση της ΑΡΣΗ για τις εκλογές στα Πανεπιστήμια
•	Ομιλος Προβληματισμού και Παρέμβασης Αριστερά Σήμερα -ΑΡΣΗ

< Ρεπορτάζ

•	Η εκδήλωση της ΑΡΣΗ για την Παιδεία και την Έρευνα στη Θεσσαλονίκη
•	Η εκδήλωση της ΑΡΣΗ στη Θεσσαλονίκη την 1/11/06 για την Παιδεία και την Έρευνα

< Σκέψεις - Παρεμβάσεις

•	Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών στην Ελλάδα
•	Όχι στην άγονη σπατάλη δυνάμεων. Ναι στις επίπονες προσπάθειες μεταρρυθμίσεων
•	Γιατί πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο 16
•	Στη Σκιά των «ΜΗ-ΜΗ»
•	Κάποια Οικονομικά της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Δές όλα τα σχετικά κείμενα

Εισαγωγή

Αποφάσισα να κάνω την ιεροσυλία: θα μιλήσω με αριθμούς σε μια ιδεολογική και πολιτική συζήτηση. Το βασικό ερώτημα για το οποίο θα ήθελα μια απάντηση είναι: πόσο κοστίζει ένας απόφοιτος; Το ερώτημα έχει και άλλες πτυχές, όταν μιλάμε για επαγγελματικές σχολές (μηχανικοί, γιατροί, κλπ). Δυστυχώς, ούτε ισολογισμοί των ΑΕΙ είναι διαθέσιμοι, ούτε καν αριθμοί φοιτητών (τουλάχιστον σε μένα που είμαι απ’ έξω). Έτσι προχώρησα σε μια πνευματική άσκηση, με ένα case study , περιωρισμένης εμβέλειας.

Η μελέτη περιπτώσεως (CaseStudy)

Ως μελέτη περιπτώσεως ( case study ) επέλεξα τρία ιδρύματα (ΕΜΠ, ΑΠΘ και Πανεπιστήμιο Πάτρας), και τις Σχολές/Τμήματα Αρχιτεκτόνων, Μηχανολόγων, Ηλεκτρολόγων, Πολιτικών και Χημικών Μηχανικών. Οι Σχολές/Τμήματα και των τριών ιδρυμάτων είναι αρκετά παλαιές (πλην ίσως των Αρχιτεκτόνων Πάτρας), ώστε να έχουν αποσβεσθεί τα μεταβατικά φαινόμενα (π.χ., πληθώρα συμβασιούχων 407). Τα δεδομένα τέθηκαν σε συγκρίσιμη βάση (τα δύο Τμήματα Ηλεκτρολόγων της Πάτρας αντιμετωπίσθηκαν ως ένα, όπως και στους Μηχανολόγους ΕΜΠ έχουν ενσωματωθεί οι Ναυπηγοί).

Στο διαδίκτυο είναι διαθέσιμα και απολύτως συγκρίσιμα δεδομένα για τον αριθμό μελών ΔΕΠ (από τις ιστοσελίδες κάθε ενός από τα Τμήματα) και εισακτέων (από το ΥΠΕΠΘ). Έτσι, μπορούμε να προχωρήσουμε στην απάντηση, όχι του αρχικού, αλλά ενός μερικότερου ερωτήματος: πόσο κοστίζει σε ΔΕΠ ένας απόφοιτος μηχανικός, όπως σχεδιάζει τα πράγματα η Πολιτεία; Έχουν μείνει απ’ έξω το κόστος των βοηθών, ΕΔΤΠ, συμβασιούχων 407, ΙΔΑΧ, φυλάκων, κηπουρών, διοικητικών, λογιστηρίου, θέρμανσης, κλιματισμού, παρεχομένων βιβλίων, αναλωσίμων εργαστηρίου, αποσβέσεων εξοπλισμού, αποσβέσεων κτιρίων, κλπ.

Για την αναγωγή σε κοινή νομισματική βάση, έκανα την παραδοχή ετήσιου μισθού €30, €33, €38, €42 χιλιάδες για κάθε Λέκτορα, Επίκουρο, Αναπληρωτή, Καθηγητή, αντιστοίχως και οι μισθοί αυτοί προσαυξήθηκαν κατά 28% για την κάλυψη όλων των ασφαλιστικών εισφορών. [1]

Τα αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης ακολουθούν στον πίνακα και στο σχήμα.

Η ταύτιση του «κόστους» Μηχανολόγου ΑΠΘ και ΠΠ είναι εντυπωσιακή σύμπτωση! Η στάθμιση και αναγωγή σε μισθολογικά δεδομένα δίνει αίσθηση των μεγεθών. [2] Οι μέσοι όροι είναι σταθμισμένοι με το πλήθος αποφοίτων κάθε τμήματος. Στο σχήμα τα ίδια αποτελέσματα φαίνονται πιο παραστατικά (ΕΜΠ κόκκινο, ΑΠΘ πράσινο, ΠΠ κίτρινο – γραμμές οι μέσοι όροι).

Μια πρώτη ανάγνωση

Η άποψή μου είναι ότι τα στοιχεία αυτά περιγράφουν μια κατάσταση εκτός ελέγχου, την ευθύνη της οποίας έχει κυρίως η πανεπιστημιακή κοινότητα. Πληβείοι και παρίες. Δεδομένου ότι, η εικόνα αυτή είναι παιδί της προηγούμενης μεταρρύθμισης (1268 του 82 – κυρίως όμως των παιχνιδιών που παίχτηκαν με τις μεταβατικές διατάξεις μέχρι το 89), «θετική, αλλά έχει φτάσει τα όριά της» όπως λένε πολλοί, τίθενται κάποιες προϋποθέσεις για την όποια επιχειρούμενη νέα μεταρρύθμιση. Όπως: στόχοι, σχεδιασμός, έλεγχος. Θα μπορούσε κανείς να πει πολλά ακόμη για πολλά θέματα που θεωρούνται λυμμένα στην αριστερή μας κουλτούρα. Όπως: αυτοτέλεια-αποτελεσματικότητα διοίκησης, αύξηση κονδυλίων-αποτελεσματικότητα διαχείρισης πόρων, αξιολόγηση και πολλά άλλα.

Καταθέτω τα στοιχεία για συζήτηση. Ίσως μπορέσουμε να μιλήσουμε κάποτε με ειλικρίνεια και για την πραγματικότητα την οποία επιθυμούμε να μεταρρυθμίσουμε.

Και μια υποσημείωση

Για άσκηση (και προβληματισμό) έλυσα το παρακάτω υπολογιστικό πρόβλημα:

Αναμφίβολα ακραία περίπτωση (ούτε κάν το 1% των μηχανικών δεν θα έχει τέτοια καρριέρα – ο μέσος όρος θα είναι μακράν). Δηλαδή, κάθε δύο Αρχιτέκτονες του ΕΜΠ, αποπληρώνουν σε 35 χρόνια, το κόστος μόνον του ΔΕΠ για να σπουδάσει ο ένας επί 5 χρόνια. Τα νοσοκομεία, τους δρόμους, τα σχολεία, το μετρό, τα Mirage , τις φρεγάττες, κλπ, τα πληρώνουν κάποιοι άλλοι. Σε καμμιά περίπτωση δεν ισχυρίζομαι ότι με τέτοιου τύπου προσεγγίσεις θα πρέπει να γίνεται ο σχεδιασμός της κατανομής πόρων για την παιδεία. Άλλωστε, πλήθος παραμέτρων οι οποίες πολλαπλασιάζουν την αξία για την κοινωνία, τόσο απτές (π.χ., η φορολογία τρίτων που εισέπραξαν μέρος του «τεκμαρτού» κόστους άσκησης επαγγέλματος – 74%), όσο και άϋλες (π.χ., η βελτίωση της διάθεσης του πληθυσμού από τα ωραία κτίρια) έχουν μείνει απ’ έξω. Η συγκεκριμένη άσκηση όμως, μας απαντάει στο ερώτημα αν οι €50.000 είναι πολλά ή λίγα χρήματα. Μήπως η κοινωνία πληρώνει πολύ ακριβά τα τερτίπια με το θεσμικό πλαίσιο;